Sandviçi Bir Kumarbaz Mı İcat Etti?


0

Sandviç için hızlı atıştırmalıkların önderi, hızlı yemek deneyimlerinin başkahramanı diyebiliriz. Olmadık yer ve zamanlarda karnı acıkanların yegane ve doyurucu gıdası olan sandviç, tam anlamıyla bir hayat enerjisi. Sandviçin ne zamandır hayatımızda var olduğunu şıp diye bilmek kolay değil. Zira ekmek ne zamandan beri varsa sandviçin de o zamanda beri var olduğu biliniyor. Ancak durum hiç de öyle değil. Sandviçin tarihi asırlar öncesine dayanmıyor. Sandviç son birkaç yüzyılda hayatımıza giren bir kavram. -kavram olmanın ötesinde mükemmel bir yiyecek- O zaman 1980’lerden sonra hemen hemen herkesin yediği sandviçin gizemli öyküsüne bir göz atalım. Hatta siz de Sandwich kontu John Montagu gibi elinizde bir sandviç ile şimdi bahsedeceğimiz sandviçin gülümseten hikayesini okuyabilirsiniz. Sandwich kontu mu? Sözü daha fazla uzatmadan sandviçin hikayesine geçelim.

Sandviç Yiyen 18. Yüzyıl Lordu

Sandviç kökeni deyince 1718 ve 1792 yılları arasına gitmemiz gerekiyor. Çünkü sandviçin mucidi, bu yıllar arasında yaşayan bir donanma lordudur. Bu Lord, IV. Sandwich kontu John Montagu’nun ta kendisiydi. Ancak her mucidin fıtratında olduğu gibi John Montagu da sandviç gibi devrim yaratan bir yiyeceği bulduğundan habersizdi. Ne yazık ki sevgili donanma lordu olan kontumuzun sandviçi bulmanın keyfini sürmesine ömrü yetmedi. Aslında, ömrü yetmesi için ya ölümsüz olması gerekiyordu ya da vampir. 64 yaşında vefat eden John Montagu herkes gibi bir insandı ancak bu ilginç buluşuyla ölümsüzlüğü yakalamayı başardı.

Sandviçin icadından önce sandviçe ismini veren Sandwich adalarından bahsetmeliyiz. Sandwich adaları, Güney Atlas Okyanusu’nda bulunan adaların oluşturduğu kent bölgesidir. Yönetiminden Birleşik Krallık sorumludur.

Sandviç adaları, aynı zamanda Hawai adaları olarak da bilinmektedir. Ancak Birleşik Krallık’a yakın olan bu adaların Hawai adaları olarak bilinmesinin nedeni, zamanın kaşifi James Cook sebebiyledir. 1770’li yıllarda Hawai adalarını keşfeden James Cook, keşfettiği bu adalara Sandvich adaları ismini verir. Çünkü James Cook’a keşfe çıkması için sponsor olan kişi, Sandwich kontu John Montagu’dur. James Cook da Hawai adalarına Sandwich adaları ismini vererek John Montagu’ya bir nevi jest yapmıştır.

Kumar Masasından Tüm Dünyaya Yayılan Akım: Sandviç

Sandviçin mucidi John Montagu ve Sandwich adaları hakkında kısa bir bilgi verdikten sonra sandviçin nasıl icat edildiğine geçebiliriz. Sandviç, yıllar boyu biriken deneyimlerin sonucu icat edilmemiştir. Sandviçin ortaya çıkmasına vesile olan yalnızca bir an’dır.

Şimdi sandviç isimli yiyeceğin ortaya çıktığı 18. yüzyıldaki bu anı canlandırmaya çalışalım. Kont John Montagu, şatosunda huzurlu bir şekilde misafirlerini beklemektedir. Heyecanlı bekleyişin ardından şato muhafızları, Kontun beklediği misafirlerin giriş yapması için kapıları açar. Misafirler soyluluk simgesi olan langolar (dört tekerlekli at arabası) ile şatoya giriş yaparlar. Kısa süren selamlaşma ritüelinden sonra Kont John Montagu ve misafirleri sohbet etmeye koyulur. Ardından John Montagu, misafirlerine oyun/kumar masasına geçmeyi teklif eder. Bu teklif karşılık bulur ve Kont Montagu ve misafirleri kumar oynamaya başlar. Asilzadelerden oluşan bu ekip, saatlerce masadan kalmadan kumar oynamayı sürdürür. Ancak Kont John Montagu’nun karnı acıkır. Masadan kalkamayan kont, hizmetkarlarından kumar masasına et ve ekmek getirmelerini emreder. Hizmetkarları kontun bu isteğini derhal yerine getirir. Ancak bir sorun vardır. Aynı zamanda kumar oynamaya devam eden Kont John Montagu, yemek yerse elleri sonra da tuttuğu kumar kartları yağlanacaktır. Yağlı kartlarla kumar oynamak, misafirlere büyük bir saygısızlıktır. Kont John Montagu, hizmetkarından eti ekmeğin arasına koymasını ister. Arasında et olan ekmeği eline alan Kont, bir eliyle tuttuğu bu ekmeği ısırarak afiyetle yer, diğer eliyle de kumar oynamayı sürdürür.

Kont John Montagu’nun pratik bir şekilde hem yemek yiyip hem kumar oynadığını gören misafir asilzadeler, kontun bu davranışını herkese anlatır, aynı zamanda kontun bu yöntemini taklit ederler. Örneğin bu kişiler, hizmetçilerine ‘bana et arasına ekmek koy getir, aynı Sandwich’in ki gibi’ diye emrederler. Daha sonra da tahmin ettiğiniz gibi yalnızca Sandwich denmesi bile akıllara bu yemek yeme pratiğini getirmiştir. Böylece kuşaklar boyu sürdürülen Sandwich kontu John Montagu’nun bu yöntemi, gelecekteki öğle arası atıştırmalıkların ismi olur.


Beğendiniz mi? Hemen arkadaşlarınızla paylaşın!

0